Czy hipnoza ma skutki uboczne?

To pytanie niejednokrotnie zadają sobie osoby, chcące wybrać się do hipnoterapeuty po raz pierwszy. Aby wizyta mogła przebiegać jak najbardziej komfortowo z poczuciem bezpieczeństwa dla osoby hipnotyzowanej, warto rozwiać jeden z najczęściej powielanych mitów. Jak się okazuje, hipnoza jest jak najbardziej bezpieczną procedurą przy założeniu, że prowadzi ją wykwalifikowany specjalista. Potwierdzają to między innymi badania prowadzone na uniwersytecie w Zurychu i na Stanfordzie. W publikacji uniwersytetu Stanford podkreślono, że hipnoza to naturalny stan zwiększonej koncentracji, a ryzyko poważnych negatywnych efektów pozostaje bardzo niskie (w porównaniu do innych metod terapeutycznych).

Czy można nie wybudzić się z hipnozy? 

Osoby niemające wcześniej do czynienia z hipnozą często martwią się nieodwracalnością hipnozy. Mit o ryzyku niewybudzenia się ze stanu jest jednym z najbardziej szkodliwych, ponieważ wiele osób, kierując się obawami, nie pozwala sobie pomóc hipnozą. Warto wiedzieć, że hipnoza nie jest snem, więc nie można „zasnąć” ani się „wybudzić”. To stan naturalny i w pełni odwracalny, mózg w trakcie hipnoterapii pozostaje aktywny, co oznacza, że zachowuje kontrolę nad wszystkimi funkcjami życiowymi. W każdej chwili osoba zahipnotyzowana może świadomie bądź pod wpływem sugestii  hipnoterapeuty wrócić do pełnej czujności, a sama w sobie literatura naukowa nie wykazała żadnego przypadku „utknięcia” w hipnozie na zawsze. Oczywiście, może zdarzyć się tak, że wystąpią niewielkie trudności z powrotem do pełnej świadomości po hipnozie, jednak zwykle jest to związane z reakcjami emocjonalnymi czy zmęczeniem, a nie z trwałym „uwięzieniem” w procesie. W jaki sposób można w każdej chwili wrócić do „świata rzeczywistego”? Między innymi poprzez otwarcie oczu, poruszenie się czy odpowiedź na pytania hipnoterapeuty.

Czy występują skutki uboczne hipnozy?  

Hipnoza, podobnie jak każda oddziałująca na psychikę technika, może, lecz nie musi, nieść ze sobą pewne skutki uboczne. Do skutków mogących wystąpić po hipnozie  należą: zmęczenie, senność, ból głowy, krótkotrwałe nasilenie emocji.

Pamiętajmy, że potrzeba odpoczynku, a nawet zaśnięcia, jest czymś całkowicie normalnym
i naturalnym po hipnozie.  Z kolei ból głowy może wynikać z nasilenia emocji,  również zupełnie zrozumiałego po pracy z trudnymi tematami. To ważne, aby hipnoterapię odbywać zawsze w obecności osoby doświadczonej i zaufanej, ponieważ hipnoza prowadzona przez niewykwalifikowaną osobę może przynieść nam więcej szkód niż pożytku.

Czy podczas hipnozy zmienia się stan świadomości?

Na te pytania postanowili odpowiedzieć neuronaukowcy Philipp Stämpfli, Nuno Prates de Matos i Mike Brügger wraz z innymi badaczami w trzech badaniach. Dwa z nich przeprowadzono w Centrum Rezonansu Magnetycznego w Uniwersyteckim Szpitalu Psychiatrycznym w Zurychu (PUK), którym kieruje Stämpfli. Trzecie badanie odbyło się
w Instytucie Psychologii Uniwersytetu w Zurychu. Badanie i opisywanie różnych stanów ludzkiej świadomości wciąż pozostaje jednym z największych wyzwań neurobiologii. Zakłada się, że zmiany w stanie świadomości powinny również odzwierciedlać się w funkcjonalnych sieciach mózgu. Naukowcy wysunęli więc hipotezę, że ewentualne efekty hipnozy będą widoczne w tych sieciach i że można je będzie zobrazować oraz zmierzyć za pomocą technik obrazowania. Neuronaukowcy przeprowadzili trzy identycznie zaprojektowane badania, wykorzystując za każdym razem inną metodę obrazowania. Dzięki temu mogli analizować wpływ hipnozy na ludzki mózg w podejściu multimodalnym. Badacze uważają, że był to pierwszy tak standaryzowany i multimodalny projekt naukowy dotyczący hipnozy na świecie. Po raz pierwszy badano także dwa różne poziomy głębokości hipnozy. Co ciekawe, badanie fMRI wykazało zmiany aktywności między regionami kory mózgowej związanymi
z procesami uwagi i świadomości ciała. Wszyscy uczestnicy zgłaszali odczucie bardzo głębokiego relaksu, które w niektórych przypadkach wiązało się z utratą poczucia przestrzeni i czasu.

Źródła:

https://med.stanford.edu/news/all-news/2016/07/study-identifies-brain-areas-altered-during-hypnotic-trances.html 

https://www.news.uzh.ch/en/articles/news/2025/hypnosis.html