Hipnoza to zjawisko, które od dziesięcioleci budzi zarówno fascynację, jak i sceptycyzm – zarówno wśród praktyków pracy z umysłem, jak i w środowisku naukowym. Pojęcie to często funkcjonuje w kulturze popularnej w kontekście „magii” czy „tajemniczych umiejętności”, jednak nauka podchodzi do hipnozy w sposób coraz bardziej uporządkowany i empiryczny. Czy hipnoza jest więc udowodniona naukowo? Jak się okazuje – jak najbardziej. To właśnie ona stanowi przedmiot badań naukowych. Nie wszyscy wiedzą, że istnieje solidna baza danych, popierająca skuteczność hipnoterapii w określonych zastosowaniach klinicznych. I choć nie wszystkie obszary są dziś jednakowo dobrze udokumentowane – wiele wskazuje na to, że niebawem hipnoza może być już bardzo mocno łączona ze światem nauki.
Co nauka mówi o hipnozie?
Badań na temat hipnozy nie brakuje. Wręcz przeciwnie – to obszar, który cieszy się dużym zainteresowaniem naukowców. Jedno z badań – opublikowane przez Uniwersytet Stanforda w USA – wykazało, że podczas stanu hipnozy zachodzą mierzalne zmiany w aktywności i łączności mózgu – inaczej niż w stanie spoczynku. Potwierdzono to przy pomocy funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) – zaawansowanego urządzenie medyczne, służącego do obrazowania aktywności mózgu w czasie rzeczywistym. Co więcej, meta-analizy i liczne badania kliniczne wskazują na to, że hipnoza posiada więcej niż jeden stopień głębokości – oraz wspiera zarówno redukcję bólu i lęku, jak również terapię różnych problemów psychicznych oraz somatycznych. Czy istnieje podział na osoby mniej i bardziej podatne na hipnozę? Nie ma takich badań – podatność każdego z nas jest na tym samym poziomie. Różnić może się jedynie łatwość wchodzenia w stan hipnozy – która zależy między innymi od koncentracji, zaufania do hipnotyzera oraz indywidualnych predyspozycji psychicznych. Inne badania – prowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w szwajcarskim Zurychu – wykorzystały funkcjonalny rezonans magnetyczny, pozwalający zobaczyć, które części mózgu pozostają aktywne podczas różnych aktywności (między innymi odczuwania emocji i hipnozy). Ich obserwacje na temat tego jak zmienia się łączność funkcjonowania mózgu w różnych stanach hipnotycznych nie pozostawały złudzeń: hipnoza była odmiennym stanem świadomości (a nie wyobrażeniem czy placebo), podczas której odnotowano między innymi wzrost łączności między obszarami odpowiedzialnymi za uwagę i kontrolę oraz zmiany w przetwarzaniu informacji sensorycznych. Badania pokazały, że hipnoza może modyfikować sposób, w jaki mózg interpretuje bodźce zmysłowe, co tłumaczy, dlaczego osoby hipnotyzowane mogą doświadczać zmienionych doznań, np. zmniejszonego odczuwania bólu.
Badania naukowe – co mówią o podatności na hipnozę?
Przytoczone już badania naukowców z uniwersytetu w Stanfordzie poruszyły jeszcze jedną ważną kwestię – stałość podatności na hipnozę. Badacze analizowali jej stabilność w długim horyzoncie czasowym – aż 25 lat. W tym czasie uczestnicy badania byli kilkukrotnie oceniani pod kątem tego czy ich podatność na hipnozę zmieniała się. Naukowcy wykazali, że cecha ta jest stosunkowo stabilna w życiu dorosłym, co stanowi ważne odkrycie – świadczące o tym, że nie jest to chwilowa reakcja, a cecha względnie stała dla konkretnej osoby. Pamiętajmy, że w życiu każdego z nas może przyjść moment, w którym nie będziemy chcieli radzić już sobie samemu. Nadmierny stres, poczucie lęku, problemy ze snem, natłok myśli czy przewlekły ból to tylko kilka z wielu powodów, dla których warto udać się do zaufanego, profesjonalnego hipnoterapeuty. Pozwalając sobie na sięgnięcie po pomoc – możemy zyskać nową, lepszą jakość codziennego życia, opartą na większym spokoju, równowadze emocjonalnej i świadomym wpływie na własne samopoczucie. Dzięki temu, że hipnoterapia pomaga dotrzeć do głębszych warstw naszej psychiki – gdzie często kryją się źródła trudności i utrwalonych schematów – możliwe staje się wprowadzenie trwałych, pozytywnych zmian w sposobie myślenia, odczuwania i reagowania na codzienne wyzwania.
Źródła:
https://www.news.uzh.ch/en/articles/news/2025/hypnosis.html
