Czy umiem być w relacji? O braku zdrowych wzorców
Wbrew pozorom bycie w intymnej relacji z drugą osobą wcale nie jest łatwe. Zwłaszcza, gdy jako dzieci nie do końca wiedzieliśmy, co dzieje się między naszymi rodzicami, czy opiekunami. Wyczuwaliśmy zmiany, rzadko jednak otrzymywaliśmy stosowne do wieku wytłumaczenie trudnych sytuacji. Wiele osób dorastało w rodzinach, w których trudno było o zdrową bliskość, regulację emocji, poczucie bycia ważnym i docenianym. Nie ma więc, co się dziwić, że wchodząc w bliskie relacje czujemy zagubienie, a każdy konflikt filtrujemy z miejsca wcześniejszych doświadczeń. Bycie w związku intymnym bez zdrowych wzorców bliskości jest ogromnym wyzwaniem. To jak wejście w zupełnie nową przestrzeń bez mapy. Dodatkowo z wieloma trudnymi przeżyciami, które utrudniają ogląd sytuacji. Łatwo wtedy o nieadekwatne reakcje, odtwarzanie bolesnych wspomnień i pogubienie. Jednakże nie jest to sytuacja bez wyjścia. Mapę można stworzyć. Potrzeba jednak znaleźć wewnętrzny kompas i zaopiekować się tym, co wewnątrz zranione, zdezorientowane i pełne emocji. Zdrowe wzorce można w sobie zbudować. Stworzyć na zgliszczach. Potrzebna jest jednak praca wewnętrzna i zmiana paradygmatów, które tworzą cierpienie. To daje relacja terapeutyczna. Taka, w której można poczuć się na tyle bezpiecznie, by zacząć czuć. Głęboko. Ale i świadomie. Wtedy rany zadane w relacji mają szansę uleczyć się w relacji. A to pozwala tworzyć innej jakości związek z drugą osobą. Ważne jest jednak, by dać sobie czas. Jeśli przez kilkanaście lub kilkadziesiąt lat tkwiło się w bolesnych wzorcach, to nie jest możliwe, by jeden warsztat czy kilka sesji rozwiązało problem. Wtedy istotne jest, by pozwolić sobie na to, że budowanie zdrowych wzorców relacyjnych to proces. Możliwy, ale wszystko potrzebuje czasu. Czasu oraz odpowiedniego podejścia. Jedno jest pewne – zmiana jest możliwa. Budowanie związku na stabilnych fundamentach także. I chociaż można nie umieć być w związku na początku, to jak najbardziej można się tego nauczyć.
Przeszłość nie znika – dlaczego odtwarzamy te same relacje?
Relacje to temat rzeka. Jednocześnie to właśnie satysfakcjonujące związki z innymi ludźmi wpływają pozytywnie nie tylko na długość życia, ale i jego jakość. Jednym słowem jesteśmy szczęśliwsi, gdy tworzymy udane relacje. Dotyczy to zwłaszcza ukochanej osoby. Związek intymny potrafi sprawić, że wzbijemy się na wyżyny naszego potencjału i spełnienia. Jednocześnie potrafi też być niezwykle raniącym doświadczeniem, które sprawia, że przestajemy wierzyć w siebie, ulegamy poczuciu, że nic dobrego nas już nie czeka i co najtrudniejsze – znów czujemy te wszystkie trudne uczucia, które tak ciężko było znieść w dzieciństwie. Dlaczego tak się dzieje? Otóż w związku intymnym z drugim człowiekiem zaczynamy się otwierać, ufać, wierzyć, że miłość jest lekiem na całe zło. Stajemy się – tak jak w dzieciństwie – znów cudownie (a jednocześnie to może przerażać) bezbronni wobec tego, jak bardzo nam zależy na drugiej osobie. To zaś sprawia, że bardzo łatwo zaczynają pojawiać się projekcje, które pokazują niedomknięte tematy, trudne emocje i przekonania, które stworzyliśmy jako dzieci. Nie będąc tego świadomymi, możemy kończyć relacje, nie chcąc doświadczać tego bólu i powtarzać te same schematy w kolejnych związkach. Nie dlatego, że coś z nami nie tak. Ale dlatego, że rany, które powstały w najważniejszych dla nas relacjach pragną być uleczone. Każdy związek jest szansą na to, by zobaczyć to, co ukryte w podświadomości. Dzięki odpowiedniej pracy terapeutycznej można wówczas pójść dalej i otworzyć się na relację, która naprawdę będzie nam służyć. Będzie takim byciem z drugą osobą, jakiego potrzebuje nasze serce. To jednak wymaga odwagi, szczerości wobec siebie i zaangażowania. Wiele par potwierdza, że gdy zaczęli przyglądać się temu, co kojarzą z bliskością i przeżywać emocje w bezpiecznych warunkach zamiast wchodzić w konflikty z drugą osobą – interakcje zaczęły się zmieniać. Bliskość przestała być tak trudna i przerażająca. Zamiast tego zaczęła być z powrotem podstawą bycia razem i wspólnego tworzenia codzienności. To pokazuje, że warto wziąć pod lupę swoje trudności i przekuć je na to, co pomoże iść dalej. Wspólnie.
Czy terapia dla par jest skuteczna?
Wiele osób zastanawiających się nad podjęciem terapii dla par rozważa czy aby na pewno ma to sens – czy spotkania przyniosą oczekiwany efekt związkowi, czy warto jest poświęcić na nie czas i energię, a także czy inwestycja w terapię zaowocuje zmianami na lepsze. Jak pokazują badania – w samych Stanach Zjednoczonych, w terapii par kiedykolwiek uczestniczyło około 52% osób. Niestety, nadal zbyt wiele osób czeka z podjęciem tego kroku na naprawdę trudny czas w związku – zmniejszając tym samym szansę na poprawę jakości relacji. Pamiętajmy, że im szybciej zdecydujemy się na pracę terapeutyczną we dwoje, tym wyższe szanse na odbudowę małżeństwa czy związku partnerskiego. Co o psychoterapii par mówi nauka? Przyjrzyjmy się trzem istotnym badaniom. Czy pary chodzące na terapię są szczęśliwsze? Metaanaliza 58 badań – która objęła ponad 2000 par – wykazała, że terapia par miała duży, pozytywny wpływ na satysfakcję w związku: poprawiając jakość komunikacji, bliskość emocjonalną i zachowania w relacji. Czy terapia dla par sprawiała więc, że związki stawały się szczęśliwsze? Jeśli satysfakcja z partnerstwa oznacza dla danej osoby szczęście – jak najbardziej można zgodzić się z tą tezą. Badania do metaanalizy dobrano w taki sposób, aby oceniały one efektywność interwencji terapeutycznych oraz zmiany satysfakcji w związku (przed i po terapii). Ocenę satysfakcji w relacji badano poprzez standaryzowane kwestionariusze: Dyadnic Adjustment Scale (DAS) z parametrami takimi jak między innymi zgodność w relacji oraz komunikacja, Couples Satisfaction Index (CSI) – do zbadania ogólnej satysfakcji w związku – oraz Marital Satisfaction Inventory (MSI), pozwalający na określenie ról w związku i więzi emocjonalnej. Wyniki porównano z grupami kontrolnymi, a następnie – poprzez metaanalizę – połączono je, aby sprawdzić czy rezultaty pozostają spójne i statystycznie znaczące. Terapia par – czy przynosi efekty? Terapia par wiąże się z koniecznością zainwestowania czasu, energii i środków finansowych. To naturalne, że wiele osób na długo przed jej rozpoczęciem zastanawia się nad tym czy rzeczywiście jest ona skuteczna. Jak pokazuje analiza 58 badań z 2092 parami, regularne uczestnictwo w terapii przynosi szereg konkretnych korzyści: podnosi satysfakcję z relacji, pozytywnie wpływa na komunikację, wspiera bliskość między partnerami. Metaanaliza badała różne podejścia w terapii, a każda z nich okazała się przynosić oczekiwane zmiany. Co istotne, pożądane efekty utrzymywały się nie tylko w samym procesie terapii, ale również po jej zakończeniu. I choć oczywiście sama terapia nie zmieni naszego związku na lepsze – narzędzia i metody pracy, jakie otrzymamy od doświadczonego psychoterapeuty – w połączeniu z naszą motywacją i dbałością o nowe, lepsze nawyki w związku mogą sprawić, że nasze życie małżeńskie czy partnerskie znacznie się poprawi. Które pary najbardziej skorzystają na terapii? Choć skuteczność terapii dla par pozostaje potwierdzona badaniami – nie wszystkie związki będą czerpać z niej te same korzyści. Jak pokazała wyżej wspomniana analiza, największa poprawa satysfakcji w związku dotyczy par, które nie czekają z terapią „na ostatnią chwilę”, decydując się na nią już przy pierwszych oznakach problemów. To ważna informacja dla osób, które mają skłonność ze zwlekaniem z terapią – ponieważ dłuższe czekanie na „lepszy moment” może powodować nie tylko rozwój aktualnych problemów w związku, ale również większą niechęć do uczestnictwa w pracy terapeutycznej. Co ciekawe – pary, w których obie strony są tak samo mocno zaangażowane, również mogą liczyć na lepsze rezultaty w porównaniu do związków, w których chęć pracy nad związkiem nie rozkłada się po równo. Warto wiedzieć, że zarówno nieobecność jednej ze stron na terapii, jak i jej brak motywacji mogą negatywnie wpływać na cały przebieg procesu – dlatego tak ważne jest, aby w momencie podejmowania decyzji o terapii dla par, obu stronom rzeczywiście zależało na wprowadzeniu zmian. Czy terapia pomoże po zdradzie? Terapia dla par nie jest „złotym środkiem” na wyleczenie ran i usunięcie wszystkich problemów w relacji – często stanowi jednak pierwszy, najważniejszy krok na drodze do lepszej jakości w związku. Pochylając się nad badaniami na temat skuteczności terapii wysuwa się jeden wniosek: praca z psychoterapeutą par okazuje się być najbardziej skuteczna wtedy, kiedy małżeństwo czy partnerzy zgłaszają się do niego z problemami w komunikacji czy różnicami w oczekiwaniach, a także przy kłopotach z bliskością emocjonalną. Warto wiedzieć, że psychoterapia par przynosi wówczas najlepsze efekty – i choć rzeczywiście jest mniej skuteczna w przypadku zdrady, przemocy czy uzależnienia jednej ze stron, tutaj również może okazać się ważnym wsparciem. Pamiętajmy, że znacznie lepiej jest spróbować niż nie zrobić nic. Nawet jeśli podczas terapii okaże się, że partnerzy nie chcą już być ze sobą – to właśnie ona pomoże im rozstać się we wzajemnym poszanowaniu, z wdzięcznością za wspólnie przeżyte chwile. Psychoterapia par – nie tylko dla wieloletnich związków Dzięki rosnącej świadomości wśród osób młodych, coraz częściej „świeżych” relacji postanawia wejść w pracę nad sobą z doświadczonym psychoterapia. To, że psychoterapia dla par jest zarezerwowana wyłącznie dla długotrwałych związków to szkodliwy mit – ponieważ regularne spotkania z psychoterapeutą mogą przynieść korzyści również tym z nas, którzy weszli w nową relację na przykład po poprzednim, trudnym związku. Raporty mówią o tym, że najczęściej psychoterapię par podejmują osoby w wieku 30-49 lat. Inne badanie wskazuje na udział w psychoterapii osób od 25. do 54. roku życia. Pamiętajmy, że niezależnie od tego ile mamy lat i z jakimi wyzwaniami mierzymy się w swoich związkach – doświadczony psychoterapeuta jest w stanie pomóc nam zrozumieć zarówno swoje emocje, jak i to, co odczuwa druga strona. Kiedy jednak w związku tylko jeden partner chce uczestniczyć w terapii – może być nam trudniej uzyskać oczekiwane rezultaty. Źródła: https://www.datingnews.com/industry-trends/couples-therapy-study/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32551734/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30605013/ https://zipdo.co/couples-therapy-statistics/
Kiedy warto udać się na psychoterapię par?
Kiedy warto udać się na psychoterapię par? Psychoterapia par to forma wsparcia, która może pomóc lepiej zrozumieć siebie nawzajem, poprawić komunikację i odbudować bliskość w związku. Niezależnie od tego jak długo jesteście razem czy z jakimi wyzwaniami się zmagacie – psychoterapia może okazać się trafionym wyborem. W moim gabinecie znajdziesz ofertę, obejmującą między innymi psychoterapię par – zarówno dla osób, które pozostają ze sobą w długich, wieloletnich związkach, jak i zakochanych, którzy już na etapie początkowym chcą popracować nad swoimi wzorcami i emocjami. Czym jest psychoterapia par? Psychoterapia par to forma wsparcia psychologicznego skierowana do osób pozostających w związku, które chcą poprawić jakość swojej relacji, zrozumieć nawzajem swoje potrzeby lub poradzić sobie z trudnościami, które pojawiły się w ich wspólnym życiu. W odróżnieniu od terapii indywidualnej, gdzie praca koncentruje się na jednej osobie, terapia par obejmuje dynamikę między dwojgiem ludzi – ich komunikację, emocje, konflikty, wzorce i oczekiwania. W gabinecie terapeuty para spotyka się z osobą, która pełni rolę neutralnego, bezstronnego mediatora. Zadaniem terapeuty nie jest ocenianie, kto ma rację, ani rozstrzyganie sporów, lecz pomoc w zrozumieniu mechanizmów, które wpływają na relację – często są to nieuświadomione schematy, sposób reagowania na napięcie, trudność w wyrażaniu emocji czy poczucie bycia niewysłuchanym. Dzięki wspólnej rozmowie w bezpiecznej przestrzeni partnerzy mogą lepiej zrozumieć siebie nawzajem i znaleźć sposób na bardziej wspierającą komunikację. Wbrew powszechnemu przekonaniu, z terapii par nie trzeba korzystać dopiero w sytuacji kryzysowej, kiedy związek chyli się ku końcowi. Psychoterapia par może być też formą profilaktyki – wspierając wzmocnienie relacji i rozwijając ją w sposób świadomy, zanim trudności przerodzą się w kryzys. Ważne, by w momencie jej rozpoczęcia obie strony były na to gotowe i, przede wszystkim, akceptowały pomysł pójścia na terapię – w innym razie, kiedy jedna z nich uczestniczy w spotkaniach niechętnie, trudno jest oczekiwać satysfakcjonujących efektów. Kiedy warto rozważyć terapię we dwoje? Każdy związek przechodzi przez trudniejsze momenty – to naturalna część relacji dwóch osób. Wiele napięć da się przepracować samodzielnie, zwłaszcza jeśli partnerzy są otwarci na rozmowę i potrafią wzajemnie się słuchać. Zdarza się jednak, że problemy zaczynają się powtarzać, narasta frustracja, a próby porozumienia nie przynoszą efektów. To moment, w którym warto rozważyć wsparcie psychoterapeuty. Do najczęstszych sygnałów świadczących o tym, że para może potrzebować terapii, należą: częste, powracające konflikty, które kończą się urazą, a nie rozwiązaniem, unikanie trudnych rozmów, emocjonalne zamknięcie się lub wycofanie jednej ze stron, narastające poczucie niezrozumienia, żalu, zawodu lub emocjonalnego oddalenia, utrata bliskości – nie tylko fizycznej, ale także psychicznej czy seksualnej, kryzys zaufania, np. po zdradzie, kłamstwie lub trudnym doświadczeniu, które nie zostało wspólnie przepracowane. Warto odróżnić naturalny kryzys (np. po narodzinach dziecka, zmianie pracy, przeprowadzce) od sytuacji, w której partnerzy utknęli w schemacie, z którego nie potrafią się wydostać. Jeśli konflikty stają się coraz bardziej przewidywalne, a każda próba rozmowy kończy się kłótnią, milczeniem lub wycofaniem – to znak, że pomoc z zewnątrz może być potrzebna. Psychoterapia par może być wtedy szansą na lepsze zrozumienie siebie nawzajem i znalezienie nowych sposobów budowania relacji – również wtedy, gdy emocje są trudne, a rozmowa wydaje się niemożliwa. Jak wygląda proces terapii par? Terapia par zazwyczaj rozpoczyna się od wspólnej konsultacji, w której uczestniczą oboje partnerzy. Podczas pierwszego spotkania terapeuta poznaje historię związku, aktualne trudności i oczekiwania każdej ze stron. To moment na zadanie pytań, podzielenie się obawami i określenie wspólnego celu – może to być np. poprawa komunikacji, odbudowa zaufania, poradzenie sobie z kryzysem lub po prostu chęć lepszego zrozumienia się nawzajem. W toku terapii dużą rolę odgrywa praca nad komunikacją i wyrażaniem emocji. Partnerzy uczą się mówić o swoich uczuciach w sposób otwarty, ale nienaruszający drugiej osoby. Terapeuta pomaga też rozpoznawać schematy, które utrudniają porozumienie – np. unikanie rozmów, obwinianie, wycofywanie się lub reagowanie złością. Celem terapii nie jest „naprawienie” jednego z partnerów czy wskazanie winnego. Praca odbywa się na poziomie relacji – czyli tego, co dzieje się między dwiema osobami, jak komunikują się ze sobą, reagują na trudności i nawzajem na siebie wpływają. Terapia może skupiać się zarówno na jednym konkretnym problemie, jak i na szerszym doświadczeniu – np. wzmacnianiu więzi, lepszym rozumieniu swoich potrzeb czy zapobieganiu powtarzającym się kryzysom. Każdy proces jest inny i dostosowany do pary, która przychodzi po pomoc. Jakie są efekty terapii dla par? Psychoterapia par może w znaczący sposób poprawić jakość relacji, jednak nie zawsze prowadzi do jej kontynuacji. Poprzez tę formę terapii od lat pomagam pacjentom w poprawie relacji – również w sytuacjach, gdy „poprawa” oznacza decyzję o zakończeniu pewnego etapu: z większym zrozumieniem, szacunkiem i troską o emocje obu stron. W takiej sytuacji terapia nie jest porażką, lecz przestrzenią, w której można zakończyć związek w dojrzały sposób, bez wzajemnych oskarżeń. Do najpopularniejszych efektów po skorzystaniu z terapii par – u osób, które zdecydują się kontynuować związek – należą: poprawa komunikacji, słuchanie siebie nawzajem, lepsze zrozumienie siebie i drugiej osoby, uświadomienie sobie źródła konfliktów, szybszy czas dochodzenia do porozumienia, „zdrowszy” sposób odbywania kłótni, zmniejszenie frustracji, otwartość na odbudowę zaufania, zwiększenie poczucia bezpieczeństwa w związku. Jeśli czujesz, że Wasza relacja utknęła w martwym punkcie, nie czekaj na pogłębienie kryzysu. Rozmowa z terapeutą może być pierwszym krokiem do zmiany – niezależnie od tego, w którą stronę poprowadzi Wasz związek.
Terapia par i małżeństw
Jest to terapia dla par będących w kryzysie i przeżywających narastające nieporozumienia w związku. Pozwala na spotkanie się z partnerem na neutralnym gruncie, wyrażenie uczuć i potrzeb oraz zrozumienie oczekiwań i uczuć partnera. Terapia par/małżeństw może pomóc w osiągnięciu większej intymności oraz w poprawie zadowolenia z bycia razem. Terapia par skierowana jest zarówno do osób pozostających w związkach formalnych jak i nieformalnych. Ma na celu wspólne rozwiązanie problemu, poprawę jakości relacji czy polepszenie komunikacji między partnerami. Terapia par może okazać się pomocna w przypadku par:* będących w kryzysie małżeńskim/partnerskim (oddalenie się od siebie partnerów, nieumiejętność wyrażaniu uczuć, potrzeb, kłopoty w porozumiewaniu się),* przeżywających powtarzające się, nierozwiązane konflikty,* odczuwających silną zależność od siebie (trudności w zachowaniu autonomii),* stojących w obliczu podjęcia trudnej, ważnej decyzji życiowej (posiadanie dziecka, adopcja, separacja, rozwód),* będących w ważnej, osobiście trudnej sytuacji życiowej (narodziny dziecka, odejście dziecka z domu, utrata pracy przez jednego z partnerów, choroba),* doświadczających braku zaufania do partnera (zdrada, pojawienie się nałogu, hazard),* które nie czują satysfakcji w związku (w tym seksualnej), bliskości, czują się niedoceniane, niesłuchane,* które czują zbyt duży wpływ innych ludzi na ich związek (były partner, rodzice),* domninacja jednego partnera i obniżanie poczucia wartości drugiego (pasywnego partnera),* wzajemny antagonizm, obwinianie się. Kluczowymi celami terapii par są:* konstruktywne rozwiązanie problemów,* poprawa jakości wzajemnych relacji, pogłębienie bliskości, intymności pomiędzy partnerami,* pomoc w osiągnięciu lepszego wzajemnego zrozumienia i zaspokojenia potrzeb własnych i partnera,* praca nad indywidualnym rozwojem każdego z partnerów. Psycholog wspiera parę w poszukiwaniach źródła pojawiających się trudności. Dzięki temu, że jest niezaangażowany w konflikt, ma możliwość obiektywnego spojrzenia na naturę i przyczyny problemów. Pomaga parze przyjrzeć się historii jej związku i zastanowić nad tym, czego objawem mogą być ich aktualne trudności, które często bywają uzewnętrznieniem tkwiących głębiej, niejawnych konfliktów. Identyfikacja tych obszarów i ich omówienie daje szansę na znalezienie konstruktywnych rozwiązań. Terapia par rozpoczyna się jednym lub kilkoma spotkaniami z psychologiem zwanymi konsultacjami. Ich celem jest wstępne znalezienie źródła trudności oraz ustalenie wspólnej chęci do pracy i obszarów do zmiany dla obojga partnerów. Następnie określony zostaje cel terapii, jak często para będzie się spotykała z psychologiem oraz jak długo będą trwały spotkania.Sesje, czyli spotkania pary z psychologiem mogą być dłuższe niż w przypadku terapii indywidualnej i trwają zwykle od 50 minut do półtorej godziny (w zależności od stylu pracy psychologa i umowy z daną parą).