Emocje — czy są i jak sobie z nimi radzić?

Emocje nadają naszemu życiu koloryt i czasami sprawiają (a przynajmniej tak nam się wydaje), że wszystko komplikują, uwierają nas i sprawiają, że już nic nie rozumiemy i nad niczym nie panujemy.
Emocji jest wiele, a wśród nich między innymi: radość, smutek, strach, złość, zaskoczenie, wstręt, wstyd, dumę, zażenowanie, podniecenie.

Emocje to stany intencjonalne. Oznacza to, że ujawniają się w kontekście wystąpienia jakiegoś zjawiska, osoby, obiektu (prawdziwego lub, co ważne, wyobrażonego).

Emocja ma czynnik wartościujący – zaraz dokładamy ocenę – złe lub dobre. Choć w rzeczywistości emocje nie są ani dobre, ani złe. Po prostu ujawniają się jako konsekwencja naszych potrzeb, myślenia, przekonań, wartości. Co ważne emocje są krótkotrwałe.

Choć emocje związane są z naszą psychiką, to wpływają również w sposób znaczący na nasze ciało w postaci np. spłyconego oddechu, szybszego bicia serca czy nerwobóli.

Jedną z najważniejszych rzeczy, które trzeba zrozumieć jest fakt, że wszystkie emocje są tak samo ważne. Każde odczuwanie emocji stanowi dla nas komunikat od naszego organizmu. Negatywne emocje informują nas o tym, że coś nam przeszkadza i jest sprzeczne z naszym ogólnym odczuwaniem świata. To właśnie dzięki odczuwaniu tych emocji, dostajemy sygnał do działania, by wpłynąć i zmienić sytuację, która nam przeszkadza. Niezależnie od tego, w jakim momencie i sytuacjach się pojawiają to pamiętajmy, że to właśnie dzięki nim umiemy kochać, bronić się, przetrwać i zadbać o swoje bezpieczeństwo. Starajmy się nie tłumić i nie wstydzić się nieprzyjemnych emocji – zadbajmy, by nie były dla nas dla naszego organizmu destrukcyjne oraz spróbujmy wyciągnąć z nich tyle, ile jesteśmy w stanie.

Jak możemy radzić sobie z emocjami? Oto kilka sposobów:
1. By wyciszyć emocje, można użyć, tzw. reduktorów. Ćwiczenia oddechowe, liczenie od końca, przypominanie sobie ulubionego zdjęcia, myślenie o ukochanym miejscu, wspominanie miłych chwil, wyjście na spacer, podjęcie aktywności sportowej. Warto wypróbować kilka prostych sposobów, by odnaleźć ten dla nas najskuteczniejszy.
2. Zaakceptuj swoje emocje. Pamiętaj, że nie warto tłumić w sobie złych emocji. Błędnym przekonaniem jest, że wiążą się one z agresją lub przemocą. Można być złym i nie przejawiać agresji. Odczuwanie złości bądź agresji daje nam sygnał, że dana sytuacja lub wydarzenie nam nie pasują. Dzięki temu możemy szybciej dokonywać zmian i walczyć o swoje wartości bądź przekonania.
3. Ogranicz używki. Palenie papierosów czy nadużywanie alkoholu to jedno z intuicyjnych działań, które tak naprawdę nie przynoszą zamierzonego skutku. Negatywne emocje pobudzają nas i podnoszą ciśnienie oraz tętno. Alkohol czy papierosy robią dokładnie to samo, więc w efekcie jesteśmy jeszcze bardziej pobudzeni.
4. Rozpoznawaj sygnały. Rozpoznawanie tego, co czujemy jest jedną z najtrudniejszych umiejętności. Na pewno pomocne w takich sytuacjach jest słuchanie swojego ciała – pamiętaj, że emocje są pochodną naszego układu hormonalnego. Takich sygnałów jest wiele – szybsze bicie serca, rumieńce na twarzy, przeszywające dreszcze – poświęć chwilę i postaraj się nazwać to, co czujesz.
5. Poproś o pomoc psychologa. Praca z emocjami, przekonaniami to jedno z najważniejszych zadań w zakresie rozwoju osobistego. Możesz nad tym popracować z psychologiem, terapeutą, pójść na szkolenie. Jeśli czujesz, że nie dajesz rady – nie wahaj się zadzwonić do psychologa.

Edyta Dedek

Psycholog kliniczny, psychotraumatolog, psychoonkolog, terapeuta EMDR